मधेसीमाथिको विभेद कहिलेसम्म? देशका लागि राहत बोकेर हिँड्ने युवा आफ्नै देशमा अपमानित!
धनुषा धाम । नेपालमा जातीय तथा क्षेत्रीय विभेदको प्रश्न फेरि सतहमा आएको छ। हिजो काठमाडौंमा आयोजित नेपाल प्रिमियर लिग (NPL) अन्तर्गत जनकपुर र सुदूरपश्चिमबीचको क्रिकेट खेलका क्रममा जनकपुर टिमलाई समर्थन गर्न पुगेका मधेसी युवामाथि भएको भनिएको दुर्व्यवहार र अपमानले सामाजिक सञ्जालदेखि आम नागरिकसम्म गम्भीर बहस सिर्जना गरेको छ।
आफ्नै देशमा आफ्नो पहिचान, भाषा र समुदायका कारण अपमानित हुनुपर्ने अवस्था आउनु लोकतान्त्रिक समाजका लागि गम्भीर प्रश्न हो। आखिर मधेसी हुनु नै के अपराध हो? नेपाली नागरिक भएर आफ्नो देशको क्रिकेट टिमलाई समर्थन गर्न पनि जातीय पहिचानको परीक्षा दिनुपर्ने हो?
अझ विडम्बनापूर्ण पक्ष के छ भने, यही मधेसी समुदायले देशका अन्य भूभागमा आइपर्ने विपत्तिमा मानवीय सहयोगको उदाहरणसमेत प्रस्तुत गर्दै आएको छ।
भर्खरै रसुवागढी क्षेत्रमा आएको बाढीबाट प्रभावित नागरिकको सहयोगका लागि मधेसका गाउँगाउँमा युवाहरू एकजुट भए। बैठक बसेर राहत संकलन गरे। साना व्यापारीदेखि ठूला व्यवसायीसम्मले आफ्नो आर्थिक हैसियतअनुसार सहयोग गरे। कसैले खाद्यान्न दिए, कसैले नगद सहयोग गरे। कतिपय युवा साइकल चढेरै राहत सामग्री बोकेर पीडितसम्म पुग्न तयार भए।
न कुनै जात सोधियो, न कुनै धर्म, न कुनै क्षेत्र। पीडित नेपाली थिए, त्यसैले सहयोग गर्नुपर्छ भन्ने भावना बोकेर मधेसी युवाहरू आफ्नै खर्चमा राहत पुर्याउन पुगे।
तर प्रश्न उठ्छ— अरू नेपालीको दुःखमा आफ्नो पसिना र पैसा खर्च गर्न तयार हुने मधेसी युवाले आफ्नै देशमा सम्मानपूर्वक बाँच्न किन नपाउने?
देशलाई विपत्ति पर्दा मधेसी नेपाली, राष्ट्रिय एकताको कुरा गर्दा मधेसी नेपाली, राहत वितरण गर्दा मधेसी नेपाली, तर आफ्नो पहिचानसहित सार्वजनिक ठाउँमा उभिँदा मधेसीमाथि अपमान र विभेद किन?
के राष्ट्रियता कुनै खास जाति, समुदाय वा भूगोलको बपौती हो? के नेपाली हुनुको प्रमाण कुनै विशेष भाषा बोल्नु, कुनै विशेष अनुहार हुनु वा कुनै निश्चित क्षेत्रबाट आउनु हो?
यस्तो संकीर्ण मानसिकता बोकेर राष्ट्रिय एकताको भाषण गर्नेहरूलाई एउटा प्रश्न छ— संविधानले समान नागरिकको अधिकार दिएको देशमा मधेसीले आफ्नो आत्मसम्मानका लागि पटकपटक आवाज उठाउनुपर्ने अवस्था किन सिर्जना भइरहेको छ?
मधेसी समुदायले कसैसँग दया मागेको छैन। कसैको कृपामा बाँच्नुपर्ने अवस्था पनि छैन। माग केवल समान व्यवहार, सम्मान र संविधानप्रदत्त अधिकारको हो।
अब यस्ता घटनालाई सामान्य ठानेर टार्ने छुट कसैलाई हुनुहुँदैन। सम्बन्धित निकायले घटनाको निष्पक्ष छानबिन गरी दोषी देखिएकामाथि कानुनअनुसार कारबाही गर्नुपर्छ। खेलकुदको मैदान होस् वा सार्वजनिक स्थल, जातीय पहिचानका आधारमा कसैलाई अपमानित गर्ने छुट कसैलाई छैन।
अन्त्यमा, एउटा प्रश्नले देशको विवेकलाई झकझक्याउनुपर्छ—
रसुवागढीका बाढीपीडितको आँसु पुछ्न आफ्नै खर्चमा साइकल चढेर पुग्ने मधेसी युवा नेपाली हो भने, आफ्नै देशमा आफ्नो टिमलाई समर्थन गर्दा ऊ नेपाली किन नहुने?
हामीलाई राष्ट्रभक्तिको प्रमाणपत्र बाँड्नेहरूलाई भन्न चाहन्छौँ— देशप्रतिको माया अनुहार, भाषा र पहिरनले होइन, कर्म र व्यवहारले प्रमाणित हुन्छ।
मधेसी हुनु कुनै अपराध होइन। आफ्नो पहिचानमा गर्व गर्नु कुनै अपराध होइन। समान अधिकार र सम्मान माग्नु कुनै अपराध होइन।
अब विभेद बन्द हुनुपर्छ। मधेसीको आत्मसम्मानमाथि हुने प्रहार बन्द हुनुपर्छ।
यो देश कसैको निजी सम्पत्ति होइन। नेपाल मधेसीको पनि हो, पहाडीको पनि हो, हिमालीको पनि हो। हामी सबै नेपाली हौँ र सबैको सम्मान समान हुनुपर्छ।
No comments:
Post a Comment